Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2011

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ: ΠΛΟΥΜΗ ΣΟΦΙΑ, ΧΙΚΜΕΤ, ΝΑΝΟΥΡΙΣΜΑ / PLOUMI, HIKMET, LULLABY


Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης
Μικροδιδασκαλίες
2-3 Δεκεμβρίου 2011

Δημιουργός
Σοφία Πλούμη
10ο Γυμνάσιο Αγίας Βαρβάρας

---------------------------------------------------


Ι. Θέμα Μικροδιδασκαλίας:


[Ναζίμ Χικμέτ, "Νανούρισμα στο γιο μου"
Λογοτεχνία Β΄ Γυμνασίου]

« Τα Νανουρίσματα στην παγκόσμια λογοτεχνία: 
Μία σύγκριση των χαρακτηριστικών τους με αφορμή  
το Νανούρισμα στο γιο μου του Ν. Χικμέτ 
και το Νάνι το γαρύφαλλό μου των Ν. Γκάτσου- Φ. Γ. Λόρκα.»

---------------------------------------------------


ΙΙ. Σχέδιο Μικροδιδασκαλίας

  1. Εισαγωγική δραστηριότητα : προβολή power point με το Νάνι το γαρύφαλλό μου των Ν. Γκάτσου- Φ. Γ. Λόρκα.                                                                                                        Για να δείτε το ppt πατήστε ΕΔΩ!
  2. Στόχοι
(α) γνώσεων:
Να εξοικειωθούν οι μαθητές με το λογοτεχνικό είδος των νανουρισμάτων.
Να συσχετίσουν και να συγκρίνουν διαφορετικά νανουρίσματα, εντοπίζοντας ομοιότητες και διαφορές ως προς τη μορφή, το περιεχόμενο, τη λειτουργία.
Να συνδέσουν τα νανουρίσματα με τη μουσική, συνειδητοποιώντας ότι το νανούρισμα είναι τραγούδι.
(β) δεξιοτήτων:
Να ασκηθούν οι μαθητές στην ομαδοσυνεργατική εργασία.
(γ) αξιών: 
Να συνειδητοποιήσουν τον πανανθρώπινο χαρακτήρα της λογοτεχνίας και να επισημάνουν μέσα από τη συσχέτιση των νανουρισμάτων τη δημιουργική επικοινωνία ανάμεσα στις λογοτεχνίες διαφορετικών χωρών.

  1. Συγκρίνοντας το Νανούρισμα στο γιο μου του Ν. Χικμέτ και το Νάνι το γαρύφαλλό μου των Ν. Γκάτσου- Φ. Γ. Λόρκα.
Δραστηριότητα 1

Φάση 1 (εργασία σε 4 ομάδες με Φύλλο Εργασίας)
  • Να διαβάσετε συγκριτικά τα δύο νανουρίσματα με στόχο να εντοπίσετε τα κοινά στοιχεία και τις διαφορές τους. Κάθε ομάδα απαντά σε διαφορετική ερώτηση του Φύλλου Εργασίας.
Φάση 2 (συζήτηση με την ολομέλεια της τάξης με Φύλλο Εργασίας)
  • Να παρουσιάσετε τα κοινά στοιχεία και τις διαφορές των δύο νανουρισμάτων με βάση την ερώτηση του Φύλλου Εργασίας που απαντήσατε στην ολομέλεια της τάξης.
  1. Κλείσιμο (Σύνδεση με το Εδώ και το Τώρα) :
    • Ποιος είναι ο ρόλος των νανουρισμάτων στη σημερινή εποχή;
Βίντεο 
Νανούρισμα -Λοΐζος



---------------------------------------------------

ΙΙΙ. Φύλλα Εργασίας 


ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Αποστολή σας είναι να συγκρίνετε το Νανούρισμα στο γιο του Ναζίμ Χικμέτ με το Νανούρισμα - Νάνι το γαρύφαλλό μου των Φ.Γ. Λόρκα- μετάφραση Ν. Γκάτσου με στόχο να εντοπίσετε τα κοινά στοιχεία και τις διαφορές τους. Τέλος, να οργανώσετε τα αποτελέσματα της εργασίας σας σε κείμενα που θα παρουσιάσετε στην τάξη.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Για τη σύγκριση των δύο νανουρισμάτων θα σας βοηθήσουν οι παρακάτω ερωτήσεις (Κάθε ομάδα απαντά σε διαφορετική ερώτηση) :

  1. Να εντοπίσετε κοινές λέξεις/φράσεις των δύο νανουρισμάτων που αναφέρονται στον παιδικό ύπνο και λέξεις/φράσεις όπου διακρίνεται ο τρυφερός-προστατευτικός τόνος.

  1. Να βρείτε και να υπογραμμίσετε στίχους των δύο νανουρισμάτων που αναφέρονται στο υδάτινο στοιχείο. Πιστεύετε ότι ο ρόλος του υδάτινου στοιχείου (θάλασσα- νερό) στα δύο νανουρίσματα είναι θετικός ή αρνητικός; Αιτιολογήστε την απάντησή σας με λέξεις/ φράσεις των δύο κειμένων.

  1. Να συγκρίνετε τα δύο νανουρίσματα ως προς τα συναισθήματα που κυριαρχούν.

  1. Να συγκρίνετε τα δύο νανουρίσματα ως προς τη λειτουργία τους- το σκοπό που επιτελούν και να εντοπίσετε τη διαφοροποίηση που παρουσιάζουν ως προς τα παραδοσιακά νανουρίσματα. Στην απάντησή σας να λάβετε υπόψιν ότι το Νανούρισμα του Λόρκα εντάσσεται σε ένα θεατρικό έργο με κατάληξη ένα Ματωμένο Γάμο.

---------------------------------------------------

IV. Υλικό Μικροδιδασκαλίας

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ Γυμνασίου
Θεματική ενότητα: Οικογενειακές σχέσεις
Ναζίμ Χικμέτ
Νανούρισμα στο γιο μου

Ο πατέρας – ποιητής παραστέκεται στο άρρωστο παιδί του και υπαγορεύει στη μητέρα το παρακάτω ασυνήθιστο νανούρισμα.

Ο γιος μου κρυολόγησε. Καίει στον πυρετό, ύπνος δεν τον παίρνει. Τα μάτια του βγάζουνε φωτιές. Κι η μάνα του: «Να νανουρίσω το μωρό μου», λέει. «Τι να του τραγουδήσω; ‘Νάνι νάνι το παιδί μου’ ή το ‘Ας κοιμηθεί να μεγαλώσει κι ύστερα πασάς να γένει’»; Μα ούτε το ένα ούτε το άλλο. Η μάνα του γιου μου έτσι θα ’θελα να τον νανουρίσει:

Κοιμήσου, σπλάχνο μου, κοιμήσουνάνι…
Στον ύπνο σου έρχεται μια θάλασσα απέραντη. Βουνά
τα κύματά της, φουσκώνουν αφρισμένα, λυσσομανάνε…

Κοιμήσου, σπλάχνο μου, κοιμήσου νάνι…
Στον ύπνο σου έρχεται ένα καράβι, κι εσύ στη γέφυρα
του καπετάνιου. Στα δεξιά σου, το κύμα που χτυπιέται,
και στα ζερβά σου… Για δες το που σε πολεμάει…
Μα μη σε νοιάζει, γιε μου, μη φοβάσαι! Οι μηχανές δουλεύουνε
Σαν την καρδιά σου. Το σκαρί γερό και το τιμόνι στα χέρια σου…

Κοιμήσου, σπλάχνο μου, κοιμήσουνάνι…
Πελώρια αέρινη γέφυρα δένει τα περιγιάλια.
Στ’ αστραφτερό δοκάρι της εσύ αγναντεύεις.
Κοίτα κάτω, μη ζαλιστείς. Κοίτα πάνω,
το κεφάλι σου λες κι ακουμπάει στον ουρανό…

Κοιμήσου, σπλάχνο μου, κοιμήσουνάνι…
Τι πολλά βιβλία είν’ αυτά; Όλα τα έχεις διαβάσει;
Ρυτίδες στο μέτωπό σου, τα μαλλιά σου κατάλευκα.
Τα μάτια σου είναι τα μόνα στη γη που έχουν καταλάβει.
Το πρόσωπό σου όμορφο σαν την αιωνιότητα.
Μην αμφιβάλλεις, μη φοβάσαι μη και δεν βρήκες ό,τι έψαχνες.
Διάβαζε πολεμώντας, διάβαζε αυτό που διαβάζεις
Χωρίς να το ξεχωρίζεις από τη μάχη…

Κοιμήσου, σπλάχνο μου, κοιμήσουνάνι…
Άκουφωνές ακούς. Κοίτα τι όμορφα χρώματα που βλέπεις…
Τα χέρια σου χαϊδεύουν το μάρμαρο, και να, του δίνουν το πιο σταθερό,
το πιο ζωντανό σχήμα…

Κοιμήσου, σπλάχνο μου, κοιμήσουνάνι…
Άφοβος σαν θαλασσινός, μάστορας δημιουργός,
φιλόσοφος γνώστης και καλλιτέχνης τολμηρόςέτσι να γίνεις…
Κοιμήσου, σπλάχνο μου, κοιμήσουνάνι…

«Νάνι το γαρύφαλλό μου» των Φ. Γ. Λόρκα- Ν. Γκάτσου

Από το θεατρικό έργο «Ματωμένος Γάμος» του Φ. Γ. Λόρκα που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το Θέατρο Τέχνης το 1948 σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν, μουσική σύνθεση του Μάνου Χατζιδάκι και σε μετάφραση- στίχους του Νίκου Γκάτσου.
Ο μύθος του Ματωμένου Γάμου είναι επιγραμματικά απλός: Την ημέρα των γάμων της η Νύφη ξανασυναντιέται με το Λεονάρντο. Είχαν αγαπηθεί κάποτε, αλλά ο πατέρας της κοπέλας κατάφερε να τους χωρίσει. Ο Λεονάρντο παντρεύτηκε στο μεταξύ. Η Νύφη, για να λυτρωθεί από τη βασανιστική ανάμνηση αυτού του έρωτα αποφασίζει να παντρευτεί. Αλλά το παλιό πάθος δεν έχει σβήσει. Το βράδυ των γάμων, η Νύφη το σκάει με το Λεονάρντο. Ο Γαμπρός τους κυνηγάει, κι οι δυο άντρες αλληλοσκοτώνονται. Στην πραγματικότητα η δράση και τα πρόσωπα έχουν λιγότερη σημασία από τη μοίρα που τα κατέχει και τα σέρνει, μια μοίρα που με κανένα τέχνασμα δεν μπορούν να της ξεφύγουν.
Με το Νανούρισμα που τραγουδά η Γυναίκα και η Πεθερά του Λεονάρντο στη Δεύτερη Σκηνή της Πρώτης Πράξης «του αλόγου που δεν ήθελε να πιει νερό» σκιαγραφούνται οι κυρίαρχες εικόνες όλου του έργου. Το άλογο στο Νανούρισμα ταυτίζεται με το άλογο του Λεονάρντο που το κάλπασμά του ήδη ακούγεται και το ίδιο το άλογο είναι άρρηκτα δεμένο με τον κύριό του και τη μοίρα του.

Νάνι το παιδί μου νάνι που δεν ήθελε νερό,
τ' άλογό μας το μεγάλο. Αχ καρδούλα μου ποιος ξέρει
τι να λέει το ποταμάκι στο λιβάδι το χλωρό.

Νάνι, το νερό το μαύρο μες στα πράσινα χορτάρια
που ψιλό τραγούδι πιάνει. Νάνι την τριανταφυλλιά μου
που τη γης δάκρυο ποτίζει, τ' άλογό μας το καλό.

Έχει πόδια λαβωμένα, τραχηλιά
* κρουσταλλιασμένη,
έχει ένα ασημένιο λάζο
* καρφωμένο μες στα μάτια.
Μόνο μια φορά σαν είδε τ' αντρειωμένα τα βουνά
εχλιμίντρισε κι εχάθη στα νερά τα σκοτεινά.

Αχ πού πήγες άλογό μου που δεν ήθελες να πιεις,
αχ μαράζι μες στο χιόνι. Νάνι το γαρούφαλό μου
που τη γης δάκρυο ποτίζει, τ' άλογό μας το καλό.

Μην έρχεσαι μη μπαίνεις, το παραθύρι κλείστο
με φυλλωσιές ονείρου, μ' όνειρα φυλλωσιάς.
Κοιμάται το παιδάκι μου, σωπαίνει το μωρό μου.

Αχ πού πήγες άλογό μου που δεν ήθελες να πιεις,
άλογο της χαραυγής.


* τραχηλιά: λαιμός, σβέρκος *λάζο: μαχαίρι με δίκοπη λαβή

---------------------------------------------------

Για να δείτε σε μορφή εγγράφου Word
Σχέδιο Μικροδιδασκαλίας
Πίνακα δραστηριοτήτων Μικροδιδασκαλίας 
Φύλλο Εργασίας 
Υλικό για τη Μικροδιδασκαλία 
πατήστε ΕΔΩ! 

----------------------------------------------------

Επιμέλεια και οργάνωση υλικού: Φιλοθέη Κολίτση
Επιμορφώτρια Β΄
Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου